ΟΘΡΥΣ

ΟΘΡΥΣ
Το ιστολόγιο αυτό δημιουργήθηκε με σκοπό την προβολή της τοπικής ιστορίας της Φθιώτιδας. Παρουσιάζονται ιστορικά γεγονότα λιγότερο γνωστά στο ευρύ κοινό. Παρατίθενται μαρτυρίες ανθρώπων, οι οποίοι συμμετείχαν και βίωσαν γεγονότα του 19ου και 20ου αιώνα. Προτιμάται ο επώνυμος σχολιασμός των αναρτήσεων. Στις αναδημοσιεύσεις παρακαλούμε για την αναφορά της πηγής προέλευσης. © Σωτήρης Γ. Αλεξόπουλος.

Πέμπτη, 23 Μαΐου 2013

Κατάλογος γεωργών Δήμου Φαλάρων του 1856. Η περίπτωση του Τσερνοβιτίου.


Διαδικασία σύνταξης και αποστολής του καταλόγου.

Το καλοκαίρι του 1856 το Υπουργείο Οικονομικών του Βασιλείου της Ελλάδος με την υπ’ αριθμ 38107 εγκύκλιο διαταγή του ζήτησε απ’ όλες τις Νομαρχίες του κράτους την αποστολή καταλόγου γεωργών, προφανώς για φορολογικούς λόγους. Η Νομαρχία Φθιωτιδοφωκίδος με την υπ’ αριθμ. 8361/8-8-1856 εγύκλιο διαταγή της ζήτησε από τους Δημάρχους, μεταξύ αυτών και του Δημάρχου Φαλάρων, τη σύνταξη και αποστολή των καταλόγων.
Ο Δήμαρχος Φαλάρων με τη σειρά του ζήτησε από τους Παρέδρους των χωριών του Δήμου του να συντάξουν και αποστείλουν ονομαστικούς καταλόγους γεωργών. Οι Πάρεδροι ανταποκρίθηκαν κι έτσι αποστάλθηκε στο Δημαρχείο Φαλάρων ο σχετικός κατάλογος. Κάποια ολιγωρία παρατηρήθηκε με τους Παρέδρους του Αχινού και του Τσερνοβιτίου, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν με σχετική καθυστέρηση.
Μέρος της σχετικής αλληλογραφίας σώζεται στα Γενικά αρχεία του Κράτους και έχει ως εξής:
1)Το υπ’ αριθμ. 611/16-8-1856 έγγραφο του Δημάρχου Φαλάρων με το οποίο αναφέρει προς το Νομάρχη ότι ο κατάλογος των γεωργών του Δήμου του δεν ολοκληρώθηκε λόγω μη αποστολής των ονομάτων από τους Παρέδρους Αχινού και Τσερνοβιτίου:

Αριθ. 611
Απάντησις εις την υπ’ αριθ.                                         Προς την Β.Νομαρχίαν
8361/8 Αυγούστου ε.ε./Διαταγήν σας                            Φθιωτιδοφωκίδος

Εν Στυλίδι την 16 Αυγούστου 1856                              Περί του ονομαστικού
                                                                                    Καταλόγου των γεωργών

Ο αιτούμενος ονομαστικός κατάλογος των γεωργών του Δήμου μας δεν επερατώθη μέχρι σήμερον μ’  όλας τας οποίας κατέβαλον προσπαθείας, διότι οι τοπικοί πάρεδροι των χωρίων του Δήμου μας Αχινού, Τζερνοβίτσι δια το σύντομον διάστ.(?) του καιρού(?) δεν απέστειλαν τους ιδικούς των καίτοι διαταχθέντες περί τούτου εντύπως(?). με το προσεχές δε ταχυδρομείον θέλω υποβάλλει αυτούς εις την Β.Νομαρχίαν μετά του επίτηδες απεσταλμένου για τους καταλόγους από τους ειρημένους Παρέδρους
Ευπειθέστατος
Εν αδεία του Δημάρχου Φαλάρων
Ο Δήμαρχ. Α΄ Πάρεδρος
Α.Κλάρας
(Εικ.1,2).

2)Το υπ’ αριθμ. 611/19-8-1856 έγγραφο του Δημάρχου Φαλάρων (ο αριθμός πρωτοκόλλου είναι ο ίδιος με το προηγούμενο έγγραφο). Πρόκειται για διαβιβαστικό έγγραφο με το οποίο διαβιβάζεται προς τη Νομαρχία Φθιωτιδοφωκίδος ο κατάλογος των γεωργών:

Αριθ. 611
απάντησις εις την υπ’ αριθ.                                          Προς την Β.Νομαρχίαν
8361/8 Αυγούστου ε.ε./Διαταγήν σας                            Φθιωτιδοφωκίδος

Εν Στυλίδι την 19 Αυγούστου 1856
Αποστολή καταλόγου των γεωργών

Εσωκλείστως απευθύνω των συνταχθέντα κατάλογον των γεωργών του Δήμου μου συμφώνως προς την ετησίαν έκθεσιν δηλουμένης περιουσίας(?) δια τα περαιτέρω.
Ευπειθέστατος
Εν αδεία του Δημάρχου Φαλάρων
Ο Δήμαρχ. Α΄ Πάρεδρος
Α.Κλάρας
(Εικ.3).

3)Το υπ’ αριθμ. 8361/6-9-1856 έγγραφο του Νομάρχη Φθιωτιδοφωκίδος. Πρόκειται για διαβιβαστικό έγγραφο με το οποίο ο Νομάρχης Φθιωτιδοφωκίδος διαβιβάζει προς το Υπουργείο Οικονομικών τους καταλόγους των γεωργών όλων των Δήμων αρμοδιότητάς του:

Αριθ. 8361                                                                   Προς το Υπουργείον των
Εν Λαμία την 6ην Σεπτεμβρίου 1856.                           Οικονομικών
Επί της υπ’ αριθ.38107
εγκυκλίου διαταγής
Περί γεωργών

Συγκεντρώσας τους υπό των Δημάρχων συνταγέντας καταλόγους των κατά την επαρχίαν Φθιώτιδος ιθαγενών και παροίκων γεωργών, υποβάλλω αυτούς συνημμένους εν τη παρούση μετά περιληπτικού πίνακος και μετά των συνοδευουσών αυτούς αναφορών των δημοτικών αρχών κατά την απαίτησιν της απαντωμένης εγκυκλίου.-
Ευπειθέστατος
Ο Νομάρχης
(Εικ.4).

Στο έγγραφό του ο Νομάρχης επισυνάπτει και περιληπτικό πίνακα του αριθμού των γεωργών κατά Δήμο:

Περιληπτικός πίναξ των κατά των Δήμων της Επαρχίας Φθιώτιδος υπαρχόντων γεωργών από ηλικίας 21 έτους και επέκεινα.
Όνομα Δήμου
Ολικός αριθμός γεωργών
Αριθμός εις έκαστον Δήμον παροίκων γεωργών
Αμαλιαπόλεως
1
0
Πτελεατών
153
13
Κρεμαστής Λαρίσης
145
16
Φαλάρων
145
23
Λαμίας
398
54
Ηρακλεωτών
488
43
Υπάτης
478
10
Μακρακώμης
1048
8
Σπερχειάδος
572
13
Τυμφρηστού
520
2

4.148
182
Εν Λαμία την 29 Αυγούστου 1856
Ο Νομάρχης Φθιώτιδος και Φωκίδος
(Εικ.5)

Στον κατάλογο γεωργών του Δήμου Φαλάρων, που στάλθηκε στο Υπουργείο Οικονομικών, αναγράφονται 245 ονοματεπώνυμα γεωργών (Εικ.6,7). Τον υπογράφει ο Α΄ Πάρεδρος του Δήμου Φαλάρων Α.Κλάρας(Εικ.8).
Στην πρώτη στήλη του πίνακα που συντάξαμε, παρατίθενται τα ονόματα των χωριών κατά αλφαβητική σειρά. Προηγείται η έδρα του Δήμου (Στυλίς). Στη δεύτερη στήλη ακολουθεί ο αριθμός των γεωργών. Αναλυτικότερα:

Κατάλογος γεωργών Δήμου Φαλάρων
Έδρα Δήμου-Χωριά
Αριθμός γεωργών
Στυλίς
28
Αγία Μαρίνα
25
Αυλάκι
23
Αχινός
35
Λογγίτζι
22
Νεράϊδα
25
Νίκοβα
22
Σπαρτιά
42
Τζερνοβίτι
23
ΣΥΝΟΛΟ
245

³³³



Η περίπτωση του Τσερνοβιτίου

Γεωργοί δηλώνουν 23 κάτοικοι του Τσερνοβιτίου. Ακολουθεί ο πίνακας με τα ονοματεπώνυμά τους (αύξοντες αριθμοί στον Ονομαστικό κατάλογο 135-155 και 209-210):

Αρ. Αύξων
Όνομα και Επώνυμον
Ηλικία
Κατοικία αυτού
Αν είναι Ιθαγενής ή πάροικος
Αν είναι έγγαμος ή άγαμος
Παρατηρήσεις
135
Αναγνώστης Αθανασίου
56
Τζερνοβίτι
Ιθαγενής
έγγαμος

136
Αναγνώστης Μπακαλιάνος
55
»
»
»

137
Ιωάννης Ευσταθίου
27
»
»
άγαμος
Οι δύω έν
138
Ανάγνος Ιωάννου
45
»
»
έγγαμος
ζευγάριον
139
Πανταζής Δήμου
38
»
»
»

140
Ιωάννης Κούτρας
70
»
»
»

141
Αθανάσιος Τριανταφύλλου
29
»
»
»

142
Δημήτριος Θεοδώρου
50
»
»
χήρος

143
Χρήστος Κατζαντώνης
30
»
»
έγγαμος

144
Δημήτριος Σκεπαρνάκος
26
»
»
»

145
Αλεξανδρής Γεωργίου
45
»
»
»

146
Χρήστος Νικολάου
45
»
»
»

147
Δημήτριος Αλεξόπουλος
40
»
»
»

148
Ιωάννης Μπαλτάς
35
»
»
»
Οι δύω έν
149
Ευστάθιος Μπαλτάς
25
»
»
άγαμος
ζευγάριον
150
Κωνσταντίνος Αποστόλου
40
»
»
έγγαμος

151
Δημήτριος Κωνστ. Παπαϊωάννου
28
»
»
»

152
Στάμος Κωνσταντίνου
35
»
»
»

153
Κώνστας Ιω. Χάδου
40
»
»
»

154
Ιωάννης Κασαράς
60
»
»
»

155
Δημήτριος Χάδου
38
»
»
»

209
Παναγιώτης Γεωργίου
40
»
»
»

210
Αθανάσιος Νικολάου
37
»
»
»

(Εικ.9,10)

Για το 1856 σώζονται μέσα από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, εκτός του καταλόγου γεωργών και εκλογικός κατάλογος, ο οποίος δημοσιεύεται στην ανάρτηση ΤΣΕΡΝΟΒΙΤΙ: ΤΟ ΚΕΦΑΛΟΧΩΡΙ ΤΗΣ ΟΘΡΥΟΣ (Βουλευτικός κατάλογος του Δήμου Φαλάρων του έτους 1856. Οι εκλογείς του Τσερνοβιτίου) 
Ακολουθεί από κοινού παράθεση και σύγκριση των δύο καταλόγων, ως προς τα ονοματεπώνυμα και την ηλικία:


Εκλογικός κατάλογος 1856
Κατάλογος γεωργών 1856
Όνομα & Επώνυμον
Ηλικία
Όνομα & Επώνυμον
Ηλικία
Ανάγνος Ιωάννου
52
Ανάγνος Ιωάννου
45
Αποστόλης Αθ. Κούτρας
77


Δημήτριος Θεοδώρου
48
Δημήτριος Θεοδώρου
50
Ιωάννης Χρ. Κούτρας
77

70
Αναγνώστης Αθανασίου
54

56
Τριαντ. Παπαϊωάννου
47


Χρήστος Ν. Φράγκου
43


Αναγ. Ιω. Μπακαλιάνος
55
Αναγ. Ιω. Μπακαλιάνος
55
Παναγιώτης Καραγιάννης
55


Κωνσταντής Μπαλτάς
66


Ιωάννης Κ. Μπαλτάς
37
Ιωάννης Κ. Μπαλτάς
35
Αθανάσιος Κ. Κολιάτος
38




Δημήτριος Αλεξόπουλος ?
40
Δημήτριος Αλεξογιάννης
38


Κώνστας Αποστόλου
44
Κωνσταντίνος Αποστόλου
40
Κώνστας Αναστ. Κασεράς
50


Στάμος Κ. Παναγιώτου
37


Ιωάννης Δ. Κασαράς
59
Ιωάννης Κασαράς
60
Δήμος Ιω. Κούτρης
61


Κώνστας Ιω. Χάδου
42
Κώνστας Ιω. Χάδου
40
Δημήτριος Ιω. Χάδου
44
Δημήτριος Ιω. Χάδου
38
Πανταζής Δήμου
35
Πανταζής Δήμου
38
Ιωάννης Γεωργίου
35


Ευάγγελος Μητρόπουλος
41


Ιωάννης Πολυμέρου
35


Αλέξιος Παπακωνσταντίνου
40


Παναγιώτης Γ. Μπερτσιμάς
35


Παναγιώτης Γεωργίου
38
Παναγιώτης Γεωργίου
40
Αλεξανδρής Ιω. Χάδου
40


Παναγ. Καραγιάννης
55


Ιωάννης Κωνσταντίνου
34


Ιωάννης Α. Μπακαλιάνος
27


Ευστάθιος Κ. Μπαλτάς
29
Ευστάθιος Κ. Μπαλτάς
25
Δημήτριος Κ. Μπαλτάς
27


Παναγιώτης Ιω. Κούτρας
29


Ιωάννης Αναγνώστου
28


Δημήτριος χρ. Πολίτη
28


Δημήτριος Κ. Παπαϊωάννου
28
Δημήτριος Κ. Παπαϊωάννου
28
Δημήτριος Ιω. Κασαράς
27


Δημήτριος Γεωργίου
27


Νικόλαος Δημ. Χάδου
27


Δημήτριος Ιω. Γεωργίου
28


Κωνσταντίνος Γ. Καραπλιός
27


Δημήτριος Ιω. Κωνσταντίνου
28


Βασίλειος Βλαχόπουλος
32


Δημήτριος αλεξ. Γεωργίου
37


Βασίλειος Αθανασίου
42


Αλέξιος Κωνσταντίνου
27


Χρήστος Ιωάννου
28


Δημήτριος χρήστου
29


Δήμος Ιωάννου
55


Ιωάννης Κωνσταντίνου
32


Δημήτριος Ιωάννου
29



Από τη σύγκριση των δύο καταλόγων προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:
  •    Στον εκλογικό κατάλογο γεωργοί δηλώνουν 50 εκλογείς. Στον κατάλογο γεωργών υπάρχουν μόνο 23, των οποίων τα ονοματεπώνυμα εμπεριέχονται στον εκλογικό κατάλογο. Εξαίρεση αποτελεί ο Δημήτριος Αλεξόπουλος που δεν αναγράφεται στον εκλογικό κατάλογο. Δεδομένου ότι το πατρώνυμό του είναι Ιωάννης, πιθανώς πρόκειται για τον Δημήτριο Αλεξογιάννη.
  •   Παρουσιάζεται απόκλιση ή ταύτιση της ηλικίας των γεωργών ως εξής:

Εκλογικός κατάλογος 1856
Κατάλογος γεωργών 1856
Όνομα & Επώνυμον
Ηλικία
Όνομα & Επώνυμον
Ηλικία
Ανάγνος Ιωάννου
52
Ανάγνος Ιωάννου
45
Δημήτριος Θεοδώρου
48
Δημήτριος Θεοδώρου
50
Αναγ. Ιω. Μπακαλιάνος
55
Αναγ. Ιω. Μπακαλιάνος
55
Ιωάννης Κ. Μπαλτάς
37
Ιωάννης Κ. Μπαλτάς
35
Κώνστας Αποστόλου
44
Κωνσταντίνος Αποστόλου
40
Ιωάννης Δ. Κασαράς
59
Ιωάννης Κασαράς
60
Κώνστας Ιω. Χάδου
42
Κώνστας Ιω. Χάδου
40
Δημήτριος Ιω. Χάδου
44
Δημήτριος Ιω. Χάδου
38
Πανταζής Δήμου
35
Πανταζής Δήμου
38
Παναγιώτης Γεωργίου
38
Παναγιώτης Γεωργίου
40
Ευστάθιος Κ. Μπαλτάς
29
Ευστάθιος Κ. Μπαλτάς
25
Δημήτριος Κ. Παπαϊωάννου
28
Δημήτριος Κ. Παπαϊωάννου
28




ΕΙΚΟΝΕΣ





Εικ.1. Η πρώτη σελίδα του υπ’ αριθμ. 611/16-8-1856 εγγράφου του Δημάρχου Φαλάρων.




Εικ.2. Η δεύτερη σελίδα του υπ’ αριθμ. 611/16-8-1856 εγγράφου του Δημάρχου Φαλάρων.


 Εικ.3. Το υπ’ αριθ. 611/19-8-1856 έγγραφο του Δημάρχου Φαλάρων.




Εικ.4. Το υπ’ αριθμ. 8361/6-9-1856 έγγραφο του Νομάρχη Φθιωτιδοφωκίδος.


 Εικ.5. Περιληπτικός πίνακας γεωργών ανά Δήμο Επαρχίας Φθιώτιδας.




Εικ.6. Η πρώτη σελίδα του καταλόγου γεωργών του Δήμου Φαλάρων.


Εικ.7. Η τελευταία σελίδα του καταλόγου γεωργών του Δήμου Φαλάρων.




Εικ.8. Η υπογραφή του Α΄ Παρέδρου Α.Κλάρα και η σφραγίδα του Δήμου Φαλάρων.


Εικ.9. Σελίδα του ονομαστικού καταλόγου με ονοματεπώνυμα κατοίκων Τσερνοβιτίου (α/α 135-151).


Εικ.10. Σελίδα του ονομαστικού καταλόγου με ονοματεπώνυμα κατοίκων Τσερνοβιτίου (α/α 152-155).




Εικ.11. Σελίδα του ονομαστικού καταλόγου με ονοματεπώνυμα κατοίκων Τσερνοβιτίου (α/α 209-210).



ΠΗΓΕΣ ΕΙΚΟΝΩΝ



ΠΗΓΗ

[Ευχαριστούμε το διαχειριστή του Ιστολογίου Αρχάνι για την υπόδειξη του καταλόγου των γεωργών].